Terug
Gepubliceerd op 29/06/2026

Besluit  Gemeenteraad

do 25/06/2026 - 20:00

Goedkeuring van het reglement voor de driejaarlijkse Cultuurprijzen van Tervuren

Aanwezig: Mario Van Rossum, voorzitter
Thomas Geyns, burgemeester
Kristina Eyskens, Marc Charlier, Bram Bartholomees, Jan Trappeniers, Sebastiaan Coudré, Annemie Spaas, schepenen
Werner Aerts, Carine Borghans, Lionel de Beauffort, Geoffroy de Visscher, Bert Dekelver-Vandenwaeyenberg, Lies Eykens, Omer Graulus, Lut Kint, Serge Liesenborghs, Koen Maertens, Elmo Peeters, Bram Peters, Willy Roeykens, Olivier Thomas, Tiemen Verstappen, raadsleden
Dirk Stoffelen, algemeen directeur
Verontschuldigd: Ineke Casier, Tracey D'Afters, Ralph Packet, Mark Van Roy, raadsleden

De raad keurt het reglement voor de driejaarlijkse Cultuurprijzen van Tervuren goed.

Aanleiding

De afdeling Vrije Tijd richtte in samenwerking met de cultuurraad een werkgroep cultuurprijzen op. Deze werkgroep evalueerde het bestaande reglement en stelt een vernieuwd, geïntegreerd kader voor. Dat kader wordt vertaald in een geactualiseerd reglement dat de drie cultuurprijzen inhoudelijk omschrijft, de procedures voor kandidaatstelling en jurering vastlegt en de uitreikingscyclus verankert.

Regelgeving

- Artikelen 2, 40 en 41 van het decreet lokaal bestuur van 22 december 2017
- Gemeenteraadsbeslissing van 26 augustus 2010 over de goedkeuring van de gemeentelijke cultuurprijs Maurits Wynants
- Kennisname door het college op 11 mei 2026 van het ontwerp van reglement voor de driejaarlijkse Cultuurprijzen van Tervuren

Feiten, context en argumentatie

De afdeling Vrije Tijd evalueerde in samenwerking met de cultuurraad de Cultuurprijs Maurits Wynants. Daarbij werd vertrokken vanuit eerdere knelpunten in de jurering, feedback van laureaten en juryleden en een interne analyse. Die oefening mondde uit in een voorstel om te komen tot een transparanter, consistenter en toekomstgericht geheel van cultuurprijzen.
Het voorstel omvat een verbreding naar drie prijzen, ingebed in één uniform en transparant kader:
1. Cultuurprijs Maurits Wynants, voor uitzonderlijke culturele verdienste.
2. Cultuurprijs Jong Talent, voor jonge makers en kunstenaars.
3. Prijs voor Culturele Verdienste, voor personen met een duurzame inzet voor cultuur.
De drie prijzen worden driejaarlijks uitgereikt, voor het eerst in 2027, tijdens een feestelijke avond.

Het college stelt een reglement voor, dat de drie prijscategorieën inhoudelijk onderscheidt en de volledige procedure, van kandidaatstelling via jurering tot uitreiking, reglementair verankert. Het ontwerp werd voorbereid in overleg met de Cultuurraad Tervuren. Het reglement legt onder meer de volgende elementen vast:
1° de doelstellingen en categorieën van de cultuurprijzen (art. 2 en 3);
2° de specifieke toekenningsvoorwaarden, selectiecriteria en waardering per prijs (art. 4, 5 en 6);
3° de procedure voor kandidaatstelling, inclusief uitsluitingsgronden en de bepaling dat een persoon of organisatie per uitreikingscyclus slechts één prijs kan ontvangen en eenzelfde prijs niet tweemaal kan worden toegekend (art. 7);
4° de samenstelling, rolverdeling en werking van de jury (art. 8).

Op 7 mei 2026 bezorgde de voorzitter van Cultuurraad Tervuren per brief het positief advies van de cultuurraad aan het college van burgemeester en schepenen.

Publieke stemming
Aanwezig: Mario Van Rossum, Thomas Geyns, Kristina Eyskens, Marc Charlier, Bram Bartholomees, Jan Trappeniers, Sebastiaan Coudré, Annemie Spaas, Werner Aerts, Carine Borghans, Lionel de Beauffort, Geoffroy de Visscher, Bert Dekelver-Vandenwaeyenberg, Lies Eykens, Omer Graulus, Lut Kint, Serge Liesenborghs, Koen Maertens, Elmo Peeters, Bram Peters, Willy Roeykens, Olivier Thomas, Tiemen Verstappen, Dirk Stoffelen
Voorstanders: Mario Van Rossum, Thomas Geyns, Kristina Eyskens, Marc Charlier, Bram Bartholomees, Jan Trappeniers, Sebastiaan Coudré, Annemie Spaas, Werner Aerts, Carine Borghans, Lionel de Beauffort, Geoffroy de Visscher, Bert Dekelver-Vandenwaeyenberg, Lies Eykens, Omer Graulus, Lut Kint, Serge Liesenborghs, Koen Maertens, Elmo Peeters, Bram Peters, Willy Roeykens, Olivier Thomas, Tiemen Verstappen
Resultaat: Goedgekeurd met eenparigheid van stemmen.

Hoofdstuk I.  Algemene bepalingen
Artikel 1. Definities
In dit reglement wordt verstaan onder:
-    Cultuurprijzen: de driejaarlijkse erkenningen uitgereikt door het lokaal bestuur van Tervuren ter waardering van verdienstelijke bijdragen aan het culturele leven in de gemeente.
-    Prijs Jong Talent: de driejaarlijkse cultuurprijs voor jonge makers of kunstenaars, georganiseerd in samenwerking met het Cultureel Centrum Tervuren.  
-    Prijs voor Culturele Verdienste: de driejaarlijkse erkenning voor personen of organisaties die gedurende lange tijd een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan het culturele leven in Tervuren.
-    Cultuurprijs Maurits Wynants: de driejaarlijkse prijs voor uitzonderlijke culturele, artistieke of wetenschappelijke verdiensten met een bijzondere betekenis voor Tervuren.
-    Project: een cultureel initiatief, artistieke creatie, evenement of activiteit die aantoonbaar relevant is voor Tervuren.
-    CRT: de Cultuurraad Tervuren, het officieel erkend adviesorgaan voor het lokale cultuurbeleid.
-    College: het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Tervuren.
-    Afdeling Vrije Tijd: de bevoegde gemeentelijke dienst belast met de administratieve coördinatie van de cultuurprijzen.
-    Uitreikingscyclus: de driejaarlijkse periode waarbinnen de cultuurprijzen worden uitgereikt.
Artikel 2. Doelstellingen
De cultuurprijzen van Tervuren hebben tot doel:
1° culturele en artistieke prestaties zichtbaar te maken en in de verf te zetten;
2° creativiteit, innovatie en participatie binnen het culturele leven te stimuleren;
3° jonge talenten te ondersteunen en te waarderen;
4° langdurige inzet voor cultuur te erkennen;
5° verdienstelijke individuen en organisaties te waarderen voor hun bijdrage aan het gemeentelijke cultuurleven;
6° erfgoedzorg en culturele diversiteit te bevorderen.
Artikel 3. Categorieën en uitreikingscyclus
De gemeente Tervuren reikt de volgende cultuurprijzen uit:
1° de Prijs Jong Talent, in samenwerking met het Cultureel Centrum Tervuren;
2° de Prijs voor Culturele Verdienste;
3° de Cultuurprijs Maurits Wynants.
De cultuurprijzen worden driejaarlijks uitgereikt. De volgende uitreikingsjaren zijn voorzien in 2027, 2030, 2033 en verder in driejaarlijkse cycli. Binnen elke uitreikingscyclus wordt per categorie één prijs toegekend.
De prijzen worden uitgereikt tijdens een feestelijk cultuurmoment of een academische zitting zoals bepaald in artikel 8.6.

Hoofdstuk II. Beschrijving van de prijzen
Artikel 4. Prijs Jong Talent
4.1.  Beschrijving van de prijs
De Prijs Jong Talent bekroont jonge makers, kunstenaars, literaire talenten of culturele beoefenaars die zich onderscheiden door een opvallende artistieke, literaire of cultuurhistorische prestatie, of door een veelbelovend traject binnen het culturele leven van Tervuren.
4.2. Leeftijdsvoorwaarden
De kandidaat dient minimum 16 jaar en maximum 35 jaar te zijn op 1 januari van het jaar van uitreiking.
4.3.  Profiel van de kandidaten
In aanmerking komen individuele kandidaten of collectieven die actief zijn als kunstenaar, maker, culturele beoefenaar of organisator van culturele initiatieven, zowel professioneel als niet-professioneel
4.4.  Selectiecriteria
De jury beoordeelt kandidaten op basis van de volgende criteria:
1° artistieke kwaliteit;
2° creativiteit en vernieuwing;
3° ontwikkelingspotentieel;
4° betekenis voor en aantoonbare link met Tervuren;
5° engagement binnen het culturele veld.
4.5.  Waardering
De laureaat van de Prijs Jong Talent ontvangt:
1° een trofee, symbolische kunstuiting of oorkonde;
2° één vorm van ondersteuning, afgestemd op het profiel en het traject van de laureaat, naar keuze uit: een geldprijs of materiële ondersteuning, een toon- of presentatiekans binnen het aanbod van het Cultureel Centrum of de gemeente Tervuren, dan wel een ontwikkelingstraject zoals een residentie of atelierperiode;
3° zichtbaarheid via de officiële communicatiekanalen van de gemeente bij de uitreiking, alsook een blijvende vermelding op de gemeentelijke webpagina gewijd aan de laureaten van de Cultuurprijzen Tervuren. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid om deze digitale erkenning ook fysiek te verankeren op een publiek toegankelijke plek in de gemeente.
Artikel 5. Prijs voor Culturele Verdienste
5.1.  Beschrijving van de prijs
De prijs voor Culturele Verdienste bekroont personen, groepen of organisaties die gedurende een lange periode een bijzondere, waardevolle en duurzame bijdrage hebben geleverd aan het culturele, literaire of cultuurhistorische leven en de ontwikkeling ervan in Tervuren.
5.2.  Leeftijdsvoorwaarden
Er geldt geen leeftijdsvoorwaarde voor de prijs voor Culturele Verdienste.
5.3.  Profiel van de kandidaten
In aanmerking komen personen, groepen of organisaties die gedurende een lange en aantoonbare periode actief hebben bijgedragen aan het culturele leven in Tervuren. Het gaat om kandidaten wier kracht niet zozeer ligt in één uitzonderlijke prestatie, maar in de consistentie, het doorzettingsvermogen en de opgebouwde impact van hun engagement over de jaren heen. Zowel vrijwilligers als professionals, zowel individuen als verenigingen of instellingen, komen in aanmerking.
5.4.  Selectiecriteria
De jury beoordeelt kandidaten op basis van de volgende criteria:
1° een aantoonbare inzet van minimaal 15 jaar binnen het culturele leven van Tervuren;
2° duurzame impact op of invloed op het culturele leven in Tervuren;
3° de kwaliteit van die impact of invloed;
4° betekenis voor en aantoonbare link met Tervuren;
5° bijdrage aan verbinding, erfgoedzorg, participatie of innovatie.
5.5.  Waardering
De laureaat van de prijs voor Culturele Verdienste ontvangt:
1° een trofee of symbolische kunstuiting, bij voorkeur gepersonaliseerd – zoals een op maat gemaakte tekening die de laureaat in relatie tot Tervuren uitbeeldt;
2° een geschenk, waardebon of geldprijs, waarvan het bedrag wordt vastgesteld door het college;
3° zichtbaarheid via de officiële communicatiekanalen van de gemeente bij de uitreiking, alsook een blijvende vermelding op de gemeentelijke webpagina gewijd aan de laureaten van de Cultuurprijzen Tervuren. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid om deze digitale erkenning ook fysiek te verankeren op een publiek toegankelijke plek in de gemeente.
Artikel 6. Cultuurprijs Maurits Wynants
6.1.  Beschrijving van de prijs
De Cultuurprijs Maurits Wynants bekroont uitzonderlijke culturele, artistieke, literaire of cultuurhistorische verdiensten die verder reiken dan het lokale niveau en een bijzondere en aantoonbare betekenis hebben voor Tervuren. De prijs richt zich op laureaten wier werk, naam of uitstraling een bovenlokale bekendheid geniet. Een rechtstreekse link tussen die bovenlokale bekendheid en Tervuren is een meerwaarde maar geen vereiste, de binding met Tervuren kan ook voortvloeien uit de persoon of het parcours van de laureaat zelf.
6.2.  Leeftijdsvoorwaarden
Er geldt geen leeftijdsvoorwaarde voor de Cultuurprijs Maurits Wynants.
6.3.  Profiel van de kandidaten
In aanmerking komen kunstenaars, onderzoekers, cultuurwerkers en iedereen met een uitzonderlijke culturele, artistieke, literaire of cultuurhistorische verdienste, zowel als individu als vertegenwoordiger van een organisatie, vereniging of instelling. De kandidaat onderscheidt zich door een bovenlokale bekendheid of uitstraling, waarbij die bekendheid of uitstraling aantoonbaar terugvloeit naar of verbonden is met Tervuren. Het al dan niet professioneel actief zijn in de culturele sector is niet relevant voor de beoordeling.
6.4.  Selectiecriteria
De jury beoordeelt kandidaten op basis van de volgende criteria:
1° uitzonderlijke culturele, artistieke, literaire of cultuurhistorische verdienste;
2° bovenlokale bekendheid of uitstraling van de laureaat;
3° binding met Tervuren, hetzij rechtstreeks via het werk of de verdienste, hetzij onrechtstreeks via de persoon, het parcours of de achtergrond van de laureaat;
4° innovatie, kwaliteit en originaliteit;
5° bijdrage aan het erfgoed of de cultuurhistorische uitstraling van Tervuren.
6.5.  Waardering
De laureaat van de Cultuurprijs Maurits Wynants ontvangt:
1° een oorkonde en een replica van het kunstwerk 'De Schrijfveer' van kunstenaar Johan Van Overberghe, waaraan de naam van de laureaat wordt toegevoegd;
2° een geschenk, waardebon of geldprijs, waarvan het bedrag wordt vastgesteld door het college;
3° zichtbaarheid via de officiële communicatiekanalen van de gemeente bij de uitreiking, alsook een blijvende vermelding op de gemeentelijke webpagina gewijd aan de laureaten van de Cultuurprijzen Tervuren. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid om deze digitale erkenning ook fysiek te verankeren op een publiek toegankelijke plek in de gemeente.

Hoofdstuk III. Kandidaatstelling
Artikel 7. Kandidaatstelling
7.1.  Algemene bepalingen
Elke persoon kan een kandidaat voordragen voor één of meer van de cultuurprijzen. Kandidaten kunnen zich ook zelf aanmelden.
Kandidaturen worden ingediend via een digitaal formulier dat raadpleegbaar is op de gemeentelijke website. Het formulier is permanent actief, zodat kandidaturen doorlopend kunnen worden ingediend.
Elke voordracht dient gemotiveerd te zijn en aan te tonen dat de kandidaat een aantoonbare band heeft met de gemeente Tervuren.
De Afdeling Vrije Tijd lanceert de oproep tot kandidaatstelling minimaal zes maanden vóór de datum van uitreiking via de officiële communicatiekanalen van de gemeente, waaronder de gemeentelijke website, sociale media en het gemeentelijk informatieblad. De oproep verwijst expliciet naar het digitale kandidatuurformulier op de gemeentelijke website.
De CRT kan tot vóór de eerste juryvergadering zelf kandidaten nomineren.
7.2.  Uitsluitingen en voorwaarden
De volgende personen zijn uitgesloten van kandidaatstelling:
1° leden van de jury;
2° politieke mandatarissen van de gemeente of het OCMW Tervuren;
3° vroegere laureaten van de Cultuurprijs Maurits Wynants, voor dezelfde categorie;
4° bestuursleden van de CRT;
5° gemeentelijk personeel, voor prestaties die rechtstreeks verband houden met de uitoefening van hun ambt.
Kandidaten dienen het Nederlandstalig karakter van de gemeente Tervuren te respecteren.
Per uitreikingscyclus kan eenzelfde persoon of organisatie slechts één van de drie cultuurprijzen ontvangen.
Een persoon of organisatie die in een vorige uitreikingscyclus een bepaalde cultuurprijs ontving,
- komt voor diezelfde prijs niet opnieuw in aanmerking
- kan in een volgende cyclus wel in aanmerking komen voor een andere categorie.

Hoofdstuk IV. Jury
Artikel 8. Jury
8.1.  Samenstelling
Er is één gezamenlijke jury voor alle drie de cultuurprijzen. De jury bestaat uit een voorzitter en zeven stemgerechtigde leden, samengesteld als volgt:
1° een voorzitter met een aantoonbare binding met Tervuren, gekozen in de eerste plaats omwille van het vermogen om een jury te leiden en een constructief beraadslagingsproces te bewaken;
2° minimaal één bestuurslid van de CRT;
3° minimaal vier onafhankelijke externe juryleden.
4° de bevoegde schepen voor cultuur, als waarnemer zonder stemrecht.
Onder onafhankelijke externe juryleden wordt verstaan: personen die geen lid zijn van de gemeenteraad, het college of de CRT, geen gemeentelijk personeelslid zijn, en geen directe persoonlijke of professionele band hebben met één of meer van de kandidaten in de betrokken uitreikingscyclus.
De Afdeling Vrije Tijd zorgt voor de administratieve begeleiding van de jury. Een gemeentelijk personeelslid van de Afdeling Vrije Tijd woont de juryvergaderingen bij zonder stemrecht en staat in voor de verslaggeving en de coördinatie.
Bij de samenstelling van de jury wordt rekening gehouden met lokale verankering, geografische spreiding en spreiding van leeftijd. Politieke mandatarissen maken geen deel uit van de jury. De bevoegde schepen voor cultuur kan de juryvergaderingen bijwonen als waarnemer zonder stemrecht.
8.2.  Rolverdeling
De jury werkt onafhankelijk en beslist autonoom over de toekenning van de prijzen.
Het gemeentelijk personeelslid van de afdeling Vrije Tijd bewaakt de correcte toepassing van de procedure, is niet stemgerechtigd en staat in voor de verslaggeving en de coördinatie van de vergaderingen.
Het CRT-bestuurslid fungeert als schakel tussen de jury en de CRT.
De externe juryleden verzekeren de objectiviteit en onafhankelijkheid van het beoordelingsproces.
De jury kan externe experten raadplegen ter ondersteuning van haar oordeel. Externe experten zijn niet stemgerechtigd.
De juryleden ontvangen geen geldelijke vergoeding. Zij ontvangen een zitpenning in de vorm van een cadeaubon die kan worden besteed bij lokale handelaars in de gemeente Tervuren. Het bedrag van de cadeaubon wordt vastgesteld door het college.
8.3.  Selectieprocedure en aanstelling
Het voorstel tot samenstelling van de jury wordt voorbereid door de afdeling Vrije Tijd, in samenspraak met de CRT, en uiterlijk drie maanden vóór de eerste juryvergadering ter bekrachtiging voorgelegd aan het college.
8.4.  Beoordelingscriteria
De jury past de specifieke beoordelingscriteria per prijs toe, zoals bepaald in respectievelijk de artikelen 4.4, 5.4 en 6.4 van dit reglement.
8.5.  Jurywerking
De jury vergadert twee keer. In uitzonderlijke omstandigheden kan de jury, mits motivering, beslissen de eindbeslissing uit te stellen naar een bijkomende vergadering. 
Eerste vergadering:
De jury stelt per categorie een longlist op van maximaal acht kandidaten. De juryleden stellen vervolgens, in samenwerking met het gemeentelijk personeelslid, informatiefiches op over de geselecteerde kandidaten.
Tweede vergadering:
De jury stelt per categorie een shortlist op van drie kandidaten. Vervolgens kiest de jury per categorie één winnaar. De beslissing wordt genomen bij meerderheid van stemmen. De juryvoorzitter is niet stemgerechtigd, tenzij bij staking van stemmen; in dat geval is zijn of haar stem doorslaggevend. Voor een geldige stemming dienen minimaal vijf juryleden aanwezig te zijn.
De jury kan beslissen om in een bepaalde categorie geen prijs toe te kennen, indien zij van oordeel is dat geen van de kandidaten in voldoende mate voldoet aan de selectiecriteria. Deze beslissing vereist een motivering in het juryverslag.
De jury vergadert in beslotenheid. Er wordt een gemotiveerd verslag opgemaakt van haar beraadslagingen en beslissingen. 
Indieners van kandidaturen kunnen worden uitgenodigd om hun voordracht mondeling toe te lichten. 
De jury bewaakt de evenwichtige spreiding van disciplines bij de toekenning van de prijzen.
8.6.  Prijsuitreiking
De cultuurprijzen worden uitgereikt tijdens een feestelijk cultuurmoment of een academische zitting, georganiseerd door het lokaal bestuur van Tervuren.

Hoofdstuk V. Slotbepalingen
Artikel 9. Betwistingen en beroep
In gevallen die niet voorzien zijn in dit reglement, beslist het college.
De beslissingen van de jury zijn definitief. Binnen het kader van de cultuurprijzen van Tervuren is geen beroep mogelijk tegen de inhoudelijke oordelen en keuzes van de jury.
Het gemotiveerd juryverslag wordt na afloop van de tweede juryvergadering ter kennisgeving voorgelegd aan het college.
Artikel 10. Opheffing en inwerkingtreding
Het gemeenteraadsbesluit van 26 augustus 2010 houdende goedkeuring van de gemeentelijke cultuurprijs Maurits Wynants wordt opgeheven op 8 juli 2026.
Dit reglement treedt in werking op 8 juli 2026.