De raad keurt het beoordelingskader voor het voorstellen van subsidies voor Noord-Zuidprojecten en noodhulp goed.
Verzoek van de schepen van internationale samenwerking, Kristina Eyskens, en het bestuur van de GROS om een geïntegreerd en geactualiseerd beoordelingskader voor het voorstellen van subsidies voor Noord-Zuidprojecten en noodhulp aan het gemeentebestuur
- Decreet lokaal bestuur van 22 december 2017
- Collegebesluit van 3 maart 2008 ter goedkeuring van de subsidiecriteria voor gemeentelijke steunverlening voor lokale initiatieven inzake ontwikkelingseducatie en -sensibilisatie, voor projecten van ontwikkelingssamenwerking en voor logistieke ondersteuning van initiatieven in het Noorden, goedgekeurd door de algemene vergadering van de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking van 21 februari 2008
- Collegebesluit van 6 december 2010 ter goedkeuring van de herziening van de statuten en het subsidiereglement goedgekeurd door de algemene vergadering van de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking van 2 december 2010
- Gemeenteraadsbesluit van 23 december 2010 over de aanpassing van de statuten van de GROS van 30 januari 2003
- Collegebesluit van 7 december 2020 over de werkwijze voor de toekenning van financiële noodhulp door de GROS
Het beoordelingskader heeft als basis de beoordelingsmethode die wordt toegepast sinds de goedkeuring ervan door de algemene vergadering van de GROS op 2 december 2010 en de kennisname door het college op 6 december 2010.
Volgens artikel 3.2 van de statuten verleent de GROS adviezen aan het college over de verdeling van subsidies en toelagen aan verenigingen, organisaties en personen, actief in het Globale Zuiden, voor hun initiatieven en projecten in het kader van ontwikkelingswerk.
Volgens artikel 10 beoordeelt de raad van bestuur van de GROS de projectvoorstellen en stelt de adviezen hiervoor voor aan de algemene vergadering van de GROS.
De adviezen bevatten de verdeelsleutel van de subsidies voor internationale samenwerking.
De raad van bestuur van de GROS heeft een geactualiseerde en volledig geïntegreerde tekst opgesteld over het beoordelingskader voor subsidies met vermelding van de doelstellingen, aanvraagprocedure, beoordeling, goedkeuring en rapportering, algemene verdeelsleutel en criteria voor ontvankelijkheid en beoordeling van Noord projecten, Zuid projecten (3e- en 4e pijlerprojecten, rugzakprojecten van jongeren en inleefreizen) en noodhulp. De bedragen voor rugzakprojecten werden verhoogd naar 5 x 500 euro.
De mogelijkheid voor de subsidiëring van inleefreizen van de derde graad van het secundair onderwijs en van verenigingen voor jongeren van 16 tot 18 jaar in samenwerking met gesubsidieerde projecten werd toegevoegd.
Dit beoordelingskader werd besproken en bij consensus goedgekeurd in de algemene vergadering van de GROS van 27 mei 2026. Het college heeft kennisgenomen van de wijziging van de statuten van de GROS en van het beoordelingskader op 8 juni 2026.
Enig artikel. De raad keurt het beoordelingskader voor het voorstellen van subsidies voor Noord-Zuidprojecten en noodhulp aan het gemeentebestuur goed:
Doelstelling
De Gemeentelijke Raad voor Internationale Samenwerking (GRISS) adviseert volgens artikel 3 van haar statuten het gemeentebestuur over de verdeling van het jaarlijks beschikbaar budget van de meerjarenplanning voor subsidies en noodhulp aan verenigingen, organisaties en personen voor hun initiatieven en projecten in het kader van het gemeentelijk beleid voor internationale samenwerking en solidariteit. Dit betreft:
- projecten en activiteiten in ontwikkelingslanden of landen in het Globale Zuiden (Zuid werking: 3e-, 4e pijlerprojecten, rugzakprojecten, inleefreizen)
- activiteiten of campagnes in Tervuren (Noord werking)
- noodhulp
Een ontwikkelingsland is een land dat vermeld is op de lijst van het Development Assistance Committee (DAC) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).
1. Aanvraag, beoordeling en goedkeuring van de subsidies voor projecten
De subsidies voor de projecten worden in het Nederlands aangevraagd aan het gemeentebestuur van Tervuren/internationale samenwerking (Markt 7a, bus 2, 3080 Tervuren, info@tervuren.be) via het betreffende aanvraagformulier beschikbaar op de website van Tervuren onder de rubriek adviesraden/GRISS. De oproep voor het aanvragen van subsidies wordt jaarlijks begin februari gepubliceerd en de aanvragen moeten uiterlijk op 31 maart ingediend worden.
In principe worden aanvragen ingediend door leden van de GRISS. Verenigingen, organisaties of personen die (nog) geen lid zijn zullen in hun aanvraagformulier met een beknopte motivatie gesteund worden door een organisatie die lid is van de GRISS (ledenlijst: zie Tervuurse website onder de rubriek adviesraden/GRISS). Deze verenigingen of organisaties kunnen een aanvraag voor lidmaatschap van de GRISS indienen.
De raad van bestuur van de GRISS beoordeelt de ingediende aanvragen volgens de werkwijze zoals hieronder beschreven, en bezorgt haar subsidievoorstel aan de algemene vergadering van de GRISS. Na eventuele aanpassing en goedkeuring door de algemene vergadering wordt het subsidievoorstel voorgelegd aan het gemeentebestuur in het tweede kwartaal van het jaar voor goedkeuring. Na goedkeuring door de gemeenteraad worden de subsidies in het derde kwartaal van het jaar uitbetaald aan de organisaties of personen.
De subsidies mogen gebruikt worden in het jaar van toekenning of in het volgende jaar.
Indien een lid van het GRISS bestuur zelf een aanvraag heeft ingediend of lid is van een vereniging die een aanvraag heeft ingediend, kan dit lid niet deelnemen aan de beoordeling van de betreffende aanvraag.
De GRISS heeft het recht om te communiceren over de projecten, activiteiten en organisaties die subsidies ontvangen.
Subsidies, behalve voor de Noord projecten, worden uitsluitend gebruikt ten voordele van de partnerorganisatie of doelgroep in het Globale Zuiden. Reis- en verblijfskosten, medische en andere persoonlijke kosten van de partner in het Noorden komen niet in aanmerking.
2. Algemene verdeelsleutel van de subsidies voor de Noord-Zuid projecten
Stap 1: Tervuurse jongeren van 16 tot 25 jaar kunnen een aanvraag indienen voor zogenaamde rugzakprojecten, de subsidie bedraagt 500 € per jongere voor maximaal 5 jongeren (zie punt 5).
Stap 2: Tervuurse scholen en verenigingen van jongeren kunnen een aanvraag indienen voor inleefreizen in ontwikkelingslanden. De subsidie hiervoor bedraagt maximum 10% van het jaarlijks subsidiebudget (zie punt 6).
Stap 3: 11.11.11 ontvangt jaarlijks als koepelorganisatie van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging in haar strijd tegen onrecht en ongelijkheid en voor solidariteit en democratie wereldwijd een subsidie van maximum 0,25 € per inwoner.
Stap 4: van het overblijvend budget kan maximaal 20% besteed worden aan activiteiten of campagnes in Tervuren of Noord projecten (zie punt 3).
Stap 5: het overblijvende budget wordt verdeeld over 3e en 4e pijlerprojecten (zie punt 4).
3. Subsidiëring van Noord projecten
Een subsidieaanvraag is ontvankelijk indien voldaan is aan de volgende voorwaarden:
- de activiteit of campagne is informatief, sensibiliserend en/of vormend over de Noord-Zuidproblematiek en vindt plaats in Tervuren
- er is een band met de Tervuurse gemeenschap via betrokkenheid van Tervurenaars en door de bekendmaking van de activiteit of campagne in Tervuren
- het promotiemateriaal vermeldt dat de activiteit of campagne gesteund wordt door het gemeentebestuur van Tervuren en de GRISS en wordt bezorgd aan de GRISS.
Het subsidiebedrag voor Noord projecten wordt bepaald rekening houdend met het beschikbare budget en de eventuele andere financieringsbronnen.
4. Subsidiëring van 3e- en 4e pijlerprojecten
Een 4e pijlerproject is een (kleinschalig) initiatief van een particulier of organisatie om in het Globale Zuiden bij te dragen aan internationale samenwerking.
Een 3e pijlerproject is een initiatief van een (eventueel door de federale overheid erkende) niet-gouvernementele organisatie (NGO) om in het Globale Zuiden bij te dragen aan internationale samenwerking.
De subsidieaanvraag is ontvankelijk indien voldaan is aan de volgende voorwaarden:
- het project vindt plaats in het Globale Zuiden in samenwerking met lokale partners
- de organisatie van het project is voldoende verbonden met de Tervuurse gemeenschap (zie uitleg hieronder)
- de subsidieaanvraag bedraagt voor een 4e pijlerproject niet meer dan 80% van de kostprijs van het project, en de eigen financiële inbreng, zonder de gemeentelijke subsidie, is minstens 20%. Voor een 3e pijlerproject zal de eigen inbreng minstens 20% bedragen van het over te maken bedrag inclusief de subsidie.
Bij het beoordelen van de Tervurenverbondenheid wordt rekening gehouden met:
- het aantal actieve leden, en vrijwilligers of sympathisanten van de organisatie in Tervuren
- het organiseren van sensibiliserende, informerende en/of fondsenwervende activiteiten rond het project voor de Tervuurse bevolking of in de scholen, in hetzelfde of voorgaande jaar van de subsidiëring. Indien de organisatie steun ontvangt van het gemeentebestuur van Tervuren en de GRISS wordt dit op het promotiemateriaal vermeld. Dit promotiemateriaal wordt bezorgd aan de GRISS
- de communicatie over het project in Tervuren bij voorbeeld via een nieuwsbrief of een artikel voor de gemeentelijke communicatiekanalen
- het bedrag van de laatste jaarlijkse fondsenwerving in Tervuren
- de deelname aan evenement(en) in Tervuren zoals de sociale kerstmarkt
Als een nieuwe organisatie een project indient worden sommige criteria flexibel toegepast. Er wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met het plannen van een evenement voor fondsenwerving of van deelname aan de sociale kerstmarkt.
Voor de ontvankelijke projecten wordt de kwaliteit beoordeeld aan de hand van een aantal inhoudelijke criteria. De belangrijkste criteria zijn:
- relevante doelgroep en interventiesector gerelateerd aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties, met concentratie op thema’s zoals armoedebestrijding, onderwijs en vorming, tewerkstelling en ondernemerschap, gezondheidszorg, duurzame landbouw en veeteelt, voedselzekerheid, milieu en klimaatverandering
- eigenaarschap, betrokkenheid en partnerschap van de lokale bevolking/doelgroep
- nastreven van duurzaamheid en effectiviteit op lange termijn (zie uitleg hieronder)
- coherentie tussen de doelstellingen, de activiteiten om de doelstellingen te bereiken en de financiële en andere middelen die voorzien zijn
- voorkeur voor Minst Ontwikkelde Landen (zie officiële lijst van de VN)
Duurzaamheid is een begrip met vele aspecten. Bij het beoordelen van duurzaamheid kunnen volgende vragen een leidraad zijn:
Zal het project verdere impact blijven hebben zonder externe hulp?
Zal het project correct worden geïntegreerd in een lokale verantwoordelijke instelling?
Zullen de beheerders in staat zijn tot een goed beheer van de menselijke, technische en financiële hulpbronnen van het project?
Zal het project geen negatieve sociale resultaten hebben (bv. toename van de ongelijkheid)?
Zal het project geen negatieve milieu- of klimaateffecten hebben?
Is er nagedacht over eventuele risico’s voor de uitvoering van het project?
Het onderscheid tussen 3e- en 4e pijlerprojecten is soms niet helemaal duidelijk. In de meeste gevallen is er een belangrijk schaalverschil, waarbij 4e pijlerprojecten kleinschaliger zijn. In de regel worden 3e pijlerprojecten uitgewerkt en uitgevoerd door erkende NGO’s met veel ervaring. Meestal kregen 3e pijlerprojecten al een positieve beoordeling door officiële instanties voor internationale samenwerking. Daarom zullen 3e pijlerprojecten normaal hoog scoren voor de inhoudelijke criteria. Het is ook niet mogelijk of wenselijk voor de GRISS om zelf een grondige beoordeling van 3e pijlerprojecten te maken. Wat betreft Tervurenverbondenheid wordt de beoordeling van 3e pijlerprojecten op dezelfde manier gemaakt als van 4e pijlerprojecten.
Voor gemeentelijke subsidies zijn 4e pijlerprojecten het meest aangewezen. Vooral omdat het gaat om kleinschalige initiatieven van Tervurenaars waarvoor de gemeentelijke subsidie een belangrijk of essentieel deel is van de financiering. Dat is niet het geval voor 3e pijlerprojecten. Daarenboven kan de GRISS 4e pijlerprojecten helpen om de kwaliteit te verbeteren o.a. via vormingsactiviteiten. Opvolgers van 4e pijlerprojecten worden aangemoedigd om de jaarlijkse dag en vormingsactiviteiten van de 4e Pijler bij te wonen en kunnen lid worden van het 4e Pijlerpanel.
Succesvolle (3e pijler)projecten worden in de regel uitgevoerd binnen een meerjarig partnerschap tussen organisaties in het Noorden en het Globale Zuiden. Het bereiken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen is een lange termijn proces. In vele gevallen zal een aanvraag echter betrekking hebben op een specifiek onderdeel van een lange termijn project. Het is belangrijk in de aanvraag en bij de beoordeling onderscheid te maken tussen het lange termijn project en doelstellingen, en het specifieke onderdeel waarvoor financiering gevraagd wordt.
Een projectaanvraag kan ook betrekking hebben op een deel of percentage van het globale budget voor een project. Er wordt dan geen keuze gemaakt voor specifieke activiteiten. Dit komt vooral voor wanneer er meerdere niet gerelateerde financieringsbronnen zijn. Het gaat dan om een subsidie als budgetsteun voor het globale project.
Om een goede beoordeling en vergelijking te maken van alle 3e- en 4e pijlerprojecten worden scores ontwikkeld voor de criteria van Tervurenverbondenheid en voor de inhoudelijke kwaliteitscriteria. Zulke projectscores geven geen exacte meting weer, maar laten toe om de projecten te vergelijken en in enkele categorieën te groeperen volgens kwaliteit. De ervaring heeft getoond dat het handig is om niet meer dan drie categorieën te onderscheiden. Voor alle projecten binnen dezelfde categorie wordt hetzelfde subsidiebedrag voorgesteld. Het verschil in subsidiebedrag tussen de categorieën kan rekening houden met de gemiddelde scores per categorie. De bedoeling is om een billijk, realistisch en aanvaardbaar subsidievoorstel te bekomen.
Indien in een jaar zou blijken dat de financiële middelen voor 4e pijlerprojecten onvoldoende zouden zijn voor de goede uitvoering, kan het GRISS bestuur voorstellen om de toelage voor 11.11.11 en/of voor 3e pijlerprojecten te beperken.
5. Subsidiëring van rugzakprojecten
Het betreft een (kort) buitenlands verblijf waarbij een jongere (tussen 16 en 25 jaar) zich inzet voor een project in het Globale Zuiden. In de meeste gevallen gaat het om projecten waarbij een noordelijke organisatie samenwerkt met een lokale organisatie in het Globale Zuiden.
De jongere zal als onbetaalde vrijwilliger of stagiair meewerken of deelnemen aan de lokale projectactiviteiten. Hiervoor is jaarlijks maximaal 5 x 500 € beschikbaar.
Het bedrag zal ten goede komen aan het project dat bezocht wordt. De beoordeling van deze dossiers volgt een eigen stramien. De kwaliteiten van het ontwikkelingsproject worden in rekening gebracht.
Achteraf zal de jongere feedback geven via een verslag, publicatie en/of voorstelling aan een doelgroep (vb. school, vereniging). De GRISS wordt hiervan op de hoogte gebracht en kan hiervoor promotie maken via de gemeentelijke communicatiekanalen.
6. Subsidiëring van inleefreizen van scholen en verenigingen
Middelbare scholen en organisaties van jongeren kunnen een inleefreis naar een land in het Globale Zuiden organiseren. De leerlingen of jongeren kunnen zo een land beter leren kennen en deelnemen aan de activiteiten van een lokale partner. Dit bevordert wederzijds begrip en respect, culturele uitwisseling, bewustzijn van mensenrechten, sociale rechtvaardigheid, diversiteit, verbondenheid en mondiale vraagstukken.
Tervuurse Nederlandstalige middelbare scholen (derde graad van het secundair onderwijs) en verenigingen van jongeren (van 16 tot 18 jaar) kunnen een subsidie aanvragen voor een inleefreis in samenwerking met 3e- of 4e pijlerprojecten die door het gemeentebestuur gesubsidieerd worden. De subsidie per jaar bedraagt maximum 10% van het beschikbare subsidiebudget.
De beoordeling van deze aanvragen volgt een eigen stramien. Achteraf zal de school of vereniging feedback geven via een publicatie en/of evenement.
7. Rapportering over projecten en activiteiten
Organisaties, personen of scholen die een subsidie ontvangen voor een 3e pijlerproject, 4e pijlerproject of een activiteit in Tervuren moeten uiterlijk op 31 maart van het jaar volgend op het jaar van toekenning een beknopt verslag met een inhoudelijk en financieel deel bezorgen aan het gemeentebestuur van Tervuren/internationale samenwerking via info@tervuren.be
Een nieuwe subsidie kan enkel aangevraagd worden na ontvangst van het verslag van de vorige subsidie. De formulieren voor deze rapporten zijn beschikbaar op de website van Tervuren onder de rubriek bestuur/adviesraden/GRISS.
In het inhoudelijk verslag worden de doelstellingen, doelgroep, werking, activiteit(en), duurzaamheid, band met de Tervuurse gemeenschap van het project en de leerpunten verduidelijkt met toevoeging van foto’ s en promotiemateriaal. Het financieel verslag bevat een beknopt overzicht van de inkomsten en uitgaven met toevoeging van de bewijsstukken.
Voor de GRISS zijn de rapporten een belangrijk element om tot een ex-post evaluatie van de projecten te komen. De GRISS beschikt niet over middelen om zelf een externe evaluatie te organiseren. De GRISS zal de eventuele mogelijkheden die er zijn gebruiken voor een externe feedback over een project (bv. via contact met personen die het project kunnen bezoeken).
Een organisatie of persoon die een subsidie aanvraagt of ontvangt kan in hetzelfde of volgende jaar door het GRISS bestuur uitgenodigd worden voor een mondelinge toelichting van het project of de activiteit of een bespreking van de aanbevelingen van de GRISS.
Indien de rapportering niet wordt ingediend, indien niet meer voldaan is aan de voorwaarden van de subsidie, indien niet wordt ingegaan op de uitnodiging voor toelichting, indien de aanbevelingen van de GRISS niet worden nageleefd of bij misbruik kan de subsidie gemotiveerd (deels) ingehouden of teruggevorderd worden.
8. Noodhulp
Het gemeentebestuur voorziet een afzonderlijk budget voor het toekennen van noodhulp in het Globale Zuiden. De oproepen voor noodhulp worden in principe ontvangen door het gemeentebestuur via erkende organisaties gespecialiseerd in noodhulp. Bij noodhulp of humanitaire hulp gaat het om het bestrijden van de gevolgen van onverwachte gebeurtenissen zoals natuurrampen, hongersnood, epidemieën of conflicten. Het is de bedoeling om zo snel mogelijk in de basisbehoeften van de getroffen bevolking te voorzien. Het is van belang dat er een goede overgang is van noodhulp naar wederopbouw en structurele hulp.
Na het ontvangen van een oproep voor noodhulp stuurt de aangestelde ambtenaar voor ondersteuning van de GRISS de oproep samen met een korte motivatie naar het GRISS bestuur. Dit geeft binnen de 4 werkdagen via een schriftelijke procedure een advies en een voorgesteld bedrag door aan het college van burgemeester en schepenen. Bij goedkeuring door het college wordt een bericht gepubliceerd om inwoners van Tervuren aan te sporen ook bij te dragen. Indien het noodhulpbudget op het einde van het jaar niet volledig is uitgegeven, wordt het restbedrag gestort aan het Consortium 12-12 voor noodsituaties.
Een organisatie kan bij voorkeur slechts één tussenkomst per kalenderjaar en per noodsituatie ontvangen.